Factsheet begeleiding in de Wmo

De AWBZ-functie extramurale begeleiding (waaronder dagbesteding en kortdurend verblijf) wordt een gemeentelijke taak binnen de Wmo. Dit betreft momenteel ongeveer 180.000 personen en tussen de twee en drie miljard aan AWBZ-middelen.

In 2013 worden gemeenten verantwoordelijk voor de nieuwe cliënten en voor de cliënten die een herindicatie nodig hebben. In 2014 gaat ook de bestaande groep cliënten die begeleiding krijgen over naar de Wmo.

Doel
Het kabinet wil de begeleiding dichterbij de burger en meer in samenhang met ander lokaal ondersteuningsaanbod organiseren.
De decentralisatie gaat gepaard met een efficiëncykorting van 5% op totale budget voor begeleiding dat overgeheveld wordt.

Afspraken
VNG en Rijk hebben over de decentralisatie bestuurlijke
afspraken gemaakt.
Deze afspraken zijn:
• VNG en VWS zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor een goede transitie van de begeleiding. Daartoe is in mei 2011 een gezamenlijk TransitieBureau opgericht dat gemeenten en zorgaanbieders gaat helpen met de voorbereiding en uitvoering van de begeleidingsoperatie. Het TransitieBureau laat onderzoek doen, maakt handreikingen voor gemeenten en zorgaanbieders, richt een helpdesk en een website in.
• Gemeenten krijgen minimaal een jaar voorbereidingstijd.
• Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van de individuele Wmo voorzieningen inclusief de begeleiding. De rol van de Inspectie verdwijnt.
• De verplichting voor gemeenten om bij toekenning van een individuele voorziening een PGB aan te bieden, verdwijnt. In de gewijzigde Wmo komt, als het parlement daarmee akkoord gaat een 'kan-bepaling' voor het PGB. Gemeenten kunnen daarmee lokaal beleid maken voor het PGB.
• Begeleiding komt onder de compensatieplicht van artikel 4 van de Wmo te vallen. Dat betekent dat verzekerde rechten niet over gaan. Gemeenten moeten burgers met een matige of ernstige beperking compenseren; de manier waarop mogen zij zelf bepalen.
• De beheersmaatregelen die in de AWBZ (nog) worden genomen moeten ook gelden voor de Wmo. In het bijzonder gaat het hier om de bezuiniging op het PGB.
• De verplichte verticale informatieverstrekking verdwijnt. In plaats daarvan komt er een verplicht cliëntervaringsonderzoek.

(Rand)voorwaarden
Behalve een jaar voorbereidingstijd wil de VNG:
• Dat de operatie van tafel gaat als de Tweede Kamer de uitvoering toch dichtregelt. Het ministerie VWS gaat vooralsnog niet akkoord met deze ontbindende voorwaarde.
• Duidelijkheid over de financiële effecten van samenhangende ontwikkelingen rond jeugdzorg, het scheiden van wonen en zorg en de IQ-maatregel.
• Duidelijkheid over de extra bezuiniging op de middelen voor begeleiding door middel van het afschaffen van het PGB voor extramurale AWBZ zorg. De veronderstelling dat 40% van de PGB-houders geen begeleiding meer zal vragen als het PGB wordt afgeschaft, is niet deugdelijk onderbouwd.
• Geen verplichte Europese aanbesteding bij inkoop van zorg etc. voor de nieuwe taken.

Financiën
Over de financiële aspecten van de decentralisatie is nog geen duidelijkheid.
We weten alleen dat:
• het over te hevelen budget een omvang zal hebben van tussen de 2,3 miljard en 3 miljard euro met een efficiencykorting van 5%;
• het budget voor de uitvoeringskosten voor begeleiding en jeugd samen 55 miljoen zal zijn plus de vrijvallende uitvoeringsmiddelen bij CAK,CIZ en Zorgkantoor;
• het budget voor de invoeringskosten bedraagt 140 miljoen waarvan 80 miljoen voor de gemeenten is bestemd. Bij de septembercirculaire zal de verdeling daarvan over de gemeenten bekend worden;
• de middelen voor begeleiding zullen eerst op historische basis over de gemeenten worden verdeeld en later via een nog te ontwikkelen verdeelmodel;
• de middelen worden beschikbaar gesteld via een decentralisatie-uitkering en zijn niet geoormerkt;
• de volgende rekenregel met betrekking tot het budget is afgesproken: de basis voor het over te hevelen bedrag in 2013 en 2014 zijn de gerealiseerde uitgaven in 2010 voor dagbesteding, begeleiding en bijbehorend vervoer, inclusief de begeleiding voor jeugd en exclusief begeleiding voor verblijfsgeïndiceerden. Op dit bedrag worden een aantal correcties toegepast voor maatregelen die de komende twee jaar genomen worden.

Het over te hevelen bedrag ontwikkelt zich in de periode 2011-2015 met een reële index die de meerjarenraming AWBZ volgt en een nominale index volgens de reguliere systematiek. Op het totale geïndexeerde budget dat wordt overgeheveld in 2013 en 2014 wordt een decentralisatiekorting toegepast van 5%.

Inbreng VNG-leden
De leden worden bij het proces betrokken via:
• de VNG-commissie Gezondheid en Welzijn
• VNG-klankbordgroepen voor de wetswijziging Wmo en voor
de financiën
• bijeenkomsten
• berichtgeving op vng.nl/begeleiding

Rol partners
De partners zijn bij het proces betrokken via:
• structureel overleg met alle belangrijke brancheorganisaties (thuiszorg, GGZ, gehandicaptenzorg, opvang en welzijn)
• ambtelijk overleg met AWBZ-uitvoerders (CIZ, ZN) en cliëntenorganisaties
• overleg tussen VNG en cliëntenorganisaties

Bron:VNG