Risico's Regeling Werken naar Vermogen voor onderkant arbeidsmarkt

In het regeerakkoord is afgesproken dat er een regeling aan de onderkant van de arbeidsmarkt moet komen. Deze regeling heeft inmiddels de naam de Regeling Werken naar Vermogen gekregen.

De regeling moet de Wet Werk en Bijstand (WWB), Wet Sociale Werkvoorziening, Wet Investeren Jongeren en de Wajong samenvoegen. Het ministerie van SZW is nog druk met de VNG aan het overleggen over de uitwerking van deze regeling. In de afgelopen periode is met vele organisaties informeel en formeel over de regeling gesproken. Zo ook met de LCR.

Onwrikbaar
In elk overleg staan de onwrikbare uitgangspunten uit het regeerakkoord voorop:
• er komt één regeling voor de onderkant van de arbeidsmarkt;
• financiële taakstelling;
• uitvoering van de regeling gaat naar de gemeente;
• uitkeringen ‘jonggehandicapten’ gaat terug naar 70%;
• ook voor ‘jongehandicapten’ gaat met betrekking tot de inkomensvoorziening/uitkering vermogenstoets en huishoudtoets gelden;
• om werken mogelijk te maken en potentiële werknemers aantrekkelijk te maken voor werkgevers heeft het kabinet gekozen voor het instrument loondispensatie.

Risico’s
Op zich is er niets op het uitgangspunt van de nieuwe regeling tegen. Het gaat immers om het vereenvoudigen van de regelgeving, het verbeteren van de afstemming met WMO, Jeugdzorg en AWBZ én er moeten meer mensen aan het werk kunnen gaan. Echter, met de enorme financiële taakstelling die er op de regeling rust, is het de vraag of er meer mensen aan het werk zullen komen.
De LCR ziet dan ook een aantal risico’s. Jongeren die nog thuis wonen en geen uitkering zullen krijgen, worden niet naar werk toegeleid omdat er voor de gemeenten geen financiële prikkel is. Cliënten die meer ‘kosten’ dan kan worden bespaard op de uitkering worden ook niet naar arbeid toegeleid omdat er voor de gemeente geen positieve prikkel is als zij aan het werk gaan.
Afbakening doelgroep: voorkomen moet worden dat de ‘bovenkant’ wordt opgerekt en de onderkant wordt opgetrokken. Er bestaat een risico dat de grote gemeentelijke beleidsvrijheid leidt tot grote verschillen in de uitvoering waarbij er feitelijk geen sprake is van één regeling. Daarnaast denkt de LCR dat het risico bestaat dat bepaalde noodzakelijke instrumenten niet of voor een beperkte periode worden ingezet omdat gemeenten deze te duur vinden.
Ook het ontstaan van schulden ligt op loer, als er sprake is van wisselende inkomsten uit arbeid door bijvoorbeeld overwerk en werken in ploegendienst. Alle huidige uitvoerders van de sociale zekerheid hebben grote problemen met de samenloop van inkomsten uit arbeid en uitkering als de inkomsten uit arbeid niet elke maand hetzelfde zijn. Het gevolg is dat er de ene maand te veel en de andere maand te weinig uitkering wordt uitbetaald. Op een gegeven moment vordert de uitkeringsinstantie de te veel betaalde uitkering terug. Dit kan leiden tot schulden.

Hoofdbrekens
De uitwerking van de regeling kost het ministerie de nodige hoofdbrekens.
Dat blijkt wel uit het feit dat de hoofdlijnennotitie over de regeling die eind januari naar de Tweede Kamer zou worden gestuurd, is uitgesteld. De notitie zal nu in de loop van februari naar de Kamer gaan en dan is er iets meer bekend. Voor gemeentelijke cliëntenraden wordt het straks goed opletten. Het lijkt logisch dat gemeenten op een aantal onderdelen van de wet verordeningen zullen moeten maken. Bij de uitwerking hiervan moeten cliëntenraden een adviesrol claimen.
De LCR maakt, net als bij de invoering van de WWB, een brochure met veel achtergrond informatie en tips. Zodra deze beschikbaar is, wordt dit gemeld op de site.

Bron: Landelijke Clientenraad