CrossOvernieuws
Uitkeringsutopie
‘Nieuw uitkeringsstelsel bespaart tot 3 miljard per jaar.’ Kijk, dat zet zoden aan de dijk, moeten ze in de Den Haag gedacht hebben bij lezen van het bericht van Divosa, de vereniging van directeuren van sociale diensten.
Wie het achterliggende rapport van adviesbureau BMC leest, ziet dat dat bedrag wel op heel veel luchtfietserij is gebaseerd.
Uitrekenen wat het oplevert als iedereen maximaal naar vermogen werkt, is één ding. Al die mensen daadwerkelijk aan een baan helpen, is wat anders. ‘Meer mensen aan het werk. Dat is het belangrijkste oogmerk voor één regeling’, is het uitgangspunt van het onderzoek.
De BMC’ers rekenen vervolgens uit wat het oplevert als iedereen in de bijstand, Wajong (jong gehandicapten) en sociale werkvoorziening op hetzelfde lage bijstandsniveau wordt gezet. Vanuit de uitkering moeten deze mensen evenwel allemaal aan het werk. Daarbij worden ze beloond naar vermogen: wie 50 procent ‘waard is’, krijgt 50 procent loon. De rest wordt aangevuld met een uitkering.
Vanzelfsprekend levert dat een bak geld op. Zeker als je uitgaat van het meest gunstige model, dat dus ongeveer 3 miljard euro kan opleveren. Het bekt lekker voor de lobby. Divosa wil boven alles voorkomen dat op re-integratie wordt bezuinigd. Maar erg realistisch is deze berekening niet. Want het verschil in de regelingen is echt niet het enige dat maakt dat mensen in een uitkering nu ook al niet vaker werken. Daarbij moet tevens worden aangetekend dat alle sw’ers nu dus al wel werken, net als een kwart van de Wajongers en een klein deel van de bijstandsgerechtigden.
Al jaren loopt er een discussie over het effect van re-integratie; het is nog altijd niet gelukt om onomstotelijk vast te stellen of het werkt. Daar lost het instellen van die ene alomvattende regeling niets aan op. BMC berekent in haar onderzoek ook wat bij één regeling aan re-integratiegeld beschikbaar zou zijn: gemiddeld 3.500 euro. Bij een scherpere focus op de groepen voor wie re-integratie het meest nuttig wordt geacht, is dat 6 duizend euro per persoon. Dat is niet heel veel. Zeker niet als je bedenkt dat als al die mensen bij gewone werkgevers aan het werk gaan, veel individuele begeleiding nodig zal zijn.
Dan de werkgevers. Zijn die wel bereid die kleine 600 duizend mensen aan werk te helpen? Eén regeling zal een deel van de problemen wegnemen, bijvoorbeeld de bureaucratie en ondoorzichtigheid van de regelingen. De werkgever die bereid is iemand met een ‘afstand tot de arbeidsmarkt’ aan te nemen kan nu nog kiezen uit drie regelingen met uiteenlopende regels.
Die kluwen aan regelingen wegnemen, dat kan zeker helpen. Dat werkgevers deze werknemers geen volledig loon hoeven te betalen ook. Maar in een arbeidsmarkt waarin de concurrentie toch echt heel groot is, is het een utopie om er op te rekenen dat arbeidsbeperkten allemaal aan werk komen. En daarmee is zo’n grote besparing vooral een rekenkundige exercitie met weinig realiteitswaarde.
