18.03.09

Wajongers vrezen fulltime bankzitter te worden

Minister Donner wil arbeidsongeschikte jongeren niet meer in sociale werkplaatsen zien. Het Wajong-circuit protesteert.

Als een akela die op stap is met een groep welpen instrueert actieleider Maureen van der Pligt het chaotische troepje jongeren dat dinsdagochtend de kern vormt van de protestactie bij de sociale werkplaats in Diemen. ‘Ik tel tot tien en dan gaan we met z’n allen ont-zet-tend veel lawaai maken!’, schalt ze door een megafoon. Het gehoor barst na deze aanmoediging braaf uit in protestleuzen tegen minister Donner. Ze slagen er bijna in enkele belhamels te overstemmen die achterin het protestpeloton de wat minder politiek relevante kreten als ‘hoerenneukers’ en ‘iedereen de teringkanker’ scanderen.

De zaak

Afijn, het gaat om de zaak waarvoor hier gestreden wordt. Dat is de toegang van arbeidsongeschikte jongeren tot de sociale werkvoorziening. Minister Donner (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) bereidt een nieuwe Wajong-wet (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten) voor. Die moet ertoe leiden dat meer Wajongers naar een reguliere baan doorstromen. Slechts 9 procent van de Wajongers, jongeren die al voor hun 18de jaar arbeidsongeschikt worden bevonden en daarom tot hun 65ste een uitkering krijgen, heeft een baan bij een ‘normaal’ bedrijf. De overige 17 procent werkende Wajongers (76 procent werkt niet), doet dat in de beschermde omgeving van de sociale werkplaats.
Het ministerie van Sociale Zaken vindt dat de sociale werkvoorziening te veel Wajongers herbergt die met begeleiding van het UWV best een reguliere baan aan zouden kunnen, desnoods in deeltijd.

Aantal stijgt

De aanleiding voor de wetswijziging, die binnenkort in de Tweede Kamer wordt behandeld, is dat het aantal Wajongers snel stijgt. Per maand komen er ongeveer duizend bij, twee keer zo veel als enkele jaren geleden. Dat is te wijten aan een toenemend aantal jongeren met gedrags- en psychische problemen. Het gros stroomt direct van het voortgezet speciaal onderwijs de Wajong in. Ongeveer 180 duizend Nederlanders zijn nu al vanaf hun 18de levenslang arbeidsongeschikt verklaard. Als er niet wordt ingegrepen, is dat volgens het Centraal Planbureau in 2040 opgelopen tot wel vijfhonderdduizend. De Wajong kan daarmee uitgroeien tot een nieuw ‘WAO-drama’, een afvoerput voor mensen met een arbeidshandicap.

Pure fantasie

Maar dat de meeste werkgevers niet op ‘probleemjongeren’ zitten te wachten, is nu eenmaal een feit. En daarom is Donners plan om Wajongers op grote schaal aan een normale baan te helpen ‘pure fantasie’, vindt Wim Drooger van het Platform VG, dat opkomt voor verstandelijk gehandicapten. ‘De praktijk is dat een groot deel van deze jongeren niet meer aankan dan de sociale werkplaats. Als hen die mogelijkheid wordt ontnomen, werken ze straks helemaal niet meer. Dan zitten ze met een uitkering thuis op de bank.’

Bron: Volkskrant