26.06.09

Mensen met een gebruiksaanwijzing

Er komt een golf van werklozen op de arbeidsbemiddelaars af. Maar voor re-integratie is straks minder geld. Worden de moeilijke gevallen daarvan de dupe?

Leendert Smit maakt zich een beetje zorgen. De 30-jarige jonggehandicapte zoekt sinds september vorig jaar een deeltijdbaan als pastoraal werker of geestelijk verzorger. Tot nu toe heeft hij pas één sollicitatiegesprek gehad. ,,Helaas viel de keus op een ander'', vertelt Leendert.

Hij lijdt aan een chronische leverziekte. Toch houdt hij de moed erin. ,,Ik ben een doorzetter en ik heb goede sociale vaardigheden. Ik heb een werkgever veel te bieden, ook al kan ik maximaal een uur of tien per week werken.''

De economische recessie is slecht nieuws voor veel moeilijk bemiddelbare groepen op de arbeidsmarkt. Niet alleen jonggehandicapten, maar ook langdurig werklozen, (gedeeltelijk) arbeidsongeschikten en schoolverlaters ondervinden zware concurrentie van de honderdduizenden werklozen die er volgens de voorspellingen van het Centraal Planbureau (CPB) en uitkeringsinstantie UWV bij zullen komen. Mensen die recent werkloos zijn geworden, hebben immers een grote voorsprong. Ze hebben werkervaring en beschikken vaak over een eigen netwerk.

,,Voor de moeilijk bemiddelbaren is er eigenlijk maar één hoop'', zegt Hans de Boer, de vroegere voorzitter van de Taskforce Jeugdwerkloosheid. ,,Dat de cijfers van het CPB niet kloppen.''

Het CPB voorspelde vorige week dat de economie dit jaar met maar liefst 4,75 procent zal krimpen en dat de werkloosheid oploopt naar 9,5 procent. De Boer: ,,Ik heb nog een beetje hoop dat het CPB de eerste tekenen van economisch herstel die we nu zien, onvoldoende heeft onderkend en dat het uiteindelijk meevalt. Want als het echt zo slecht uitpakt, is dat een ramp voor alle groepen die moeilijker plaatsbaar zijn op de arbeidsmarkt. De zwaksten op de arbeidsmarkt worden altijd het eerst en het meest de dupe van een crisis.''

Volgens Hans de Boer kan de overheid maar één ding doen om te zorgen dat ook de zwaksten een kans krijgen. ,,Je moet er gericht beleid op zetten en er geld voor uit blijven trekken.''

Maar re-integratiebeleid, waar nu jaarlijks nog zo'n 1,7 miljard euro voor wordt uitgetrokken, ligt in Den Haag onder vuur, na een aantal kritische rapporten. Een meerderheid van de Tweede Kamer vindt dat de begeleiding van mensen naar een nieuwe baan best met een paar honderd miljoen euro minder toe kan. Het geld wordt nu niet altijd even zinvol besteed.

Bovendien moet volgend jaar de broekriem aangehaald worden, ook bij Sociale Zaken.

,,Bezuinigen op re-integratie is haast onvermijdelijk omdat er zo weinig alternatieven zijn'', zegt PvdA-Kamerlid Hans Spekman. Maar er mag wat hem en zijn collega's in de coalitie betreft, geen cent minder worden uitgetrokken voor het aan werk helpen van de kwetsbaarste groepen. Spekman: ,,Dat is ook een morele kwestie. Als we deze mensen niet helpen, staan ze voor jaren aan de kant.''

Kans geven
En dat hoeft niet, zegt Jan Vroege. Hij is mobiliteitscoach bij USG Restart, een bedrijf dat gespecialiseerd is in het weer aan de slag helpen van moeilijke gevallen.

Vroege probeert jonggehandicapten zoals Leendert Smit aan werk te helpen. ,,Er zijn gelukkig nog werkgevers die ook mensen met een gebruiksaanwijzing een kans willen geven. Het is heel belangrijk dat ook de zwaksten in de samenleving erbij horen en dat ze kansen krijgen.''

Carmen de Jonge is directeur van Boaborea, een koepelorganisatie van private re-integratiebedrijven. Zij begrijpt dat de politiek nu zoekt naar mogelijkheden om te bezuinigen op re-integratie. ,,In deze moeilijke tijden moet je goed bekijken hoe je de schaarse middelen zo efficiënt mogelijk in zet. Maar wij zijn als private re-integratiebedrijven heel efficiënt. Tussen 2004 en 2007 hebben wij samen 151.000 mensen weer duurzaam aan werk geholpen.''

Ze is niet bang dat het kabinet veel gaat bezuinigen op het geld dat naar private re-integratiebedrijven gaat. ,,In 2007 ging het om zo'n 360 miljoen euro. Dat is amper zeventien procent van het totale budget om mensen weer aan de slag te helpen.'' Ook zwaksten moeten kans krijgen in crisistijd, zeggen re-integratiebureaus.

Bron: Wajongmagazine/ND