CrossOvernieuws
12.02.08
Donner onderzoekt falen Wajong
Minister Donner van Sociale Zaken bereidt een nota voor over de Wajong. Op werkbezoeken kijkt hij waar de arbeidsongeschiktheidsregeling spaak loopt.
Niet vaak zullen pubers minister Piet Hein Donner van Sociale Zaken hebben gevraagd om een handtekening. Zelden zal iemand hem hebben aangesproken op zijn kennis van populaire zangers als Jan Smit. Maar nooit eerder zal Donners naam zijn verbasterd tot 'Donderdag': 'Minister Donderdag, mag ik met u op de foto?'
Het overkwam de minister maandag tijdens een werkbezoek in Rotterdam. Donner bezocht er de school voor zeer moeilijk lerende kinderen (zmlk) De Hoge Brug, verpleegtehuis Laurens Antonius en een Albert Heijn-filiaal. Bij de laatste twee instellingen lopen leerlingen van De Hoge Brug stage in de hoop dat zij later een baan in het bedrijfsleven aankunnen.
Sociale werkvoorziening
Scholen als De Hoge Brug leveren nu nog vooral leerlingen af die in de sociale werkvoorziening terechtkomen. Of in de dagbesteding, waar de scholieren met hun geestelijke en/of lichamelijke handicap letterlijk 'worden beziggehouden'. Zij hebben vanaf hun 18de tot hun AOW recht op uitkering van 75% van het minimumloon op basis van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong).
Donner wil deze regeling ter discussie te stellen. In mei stuurt hij een nota naar de Tweede Kamer waarin hij de knelpunten van de Wajong uiteenzet en een aanpak daarvoor voorstelt. De minister vindt het onacceptabel dat mensen al in hun puberteit het stempel 'arbeidsongeschikt' krijgen. 'De Wajong is nu gericht op inkomen, niet op werk. Dat moeten we omdraaien, we moeten gaan kijken wat iemand nog wel kan. Van ouders en Wajongers krijg ik ook steeds te horen dat het heel moeilijk solliciteren is met zo'n etiket. Terwijl veel jongeren met een arbeidshandicap graag willen werken', aldus Donner. Uit cijfers blijkt dat slechts een kwart van alle 161.000 Wajongers werkt, veelal in de sociale werkvoorziening. Maar 9% heeft een reguliere baan.
Wajong zorgenkindje kabinet
Ook vanwege de grote instroom van de laatste jaren geldt de Wajong als zorgenkindje van het kabinet. Volgens het Centraal Planbureau komt momenteel één op de twintig jongeren in de Wajong terecht. Bij ongewijzigd beleid dreigt op termijn een bestand van ruim 300.000 Wajongers.
Directeur Dina Kuiper van De Hoge Brug legt Donner uit dat haar school twee jaar geleden als een van de eerste zmlk-scholen is begonnen voor leerlingen stageplekken te zoeken. Sindsdien krijgen de scholieren vanaf het eerste jaar les in groenvoorziening, horeca en administratie in de kruidentuin, kopieerkamer en kantine van de school. In het tweede jaar lopen ze twee dagen per week stage in groepjes van acht. Een eigen docent begeleidt hen ter plaatse.
Er voltijd bij zijn
Kuiper: 'Dit zijn leerlingen die snel hun concentratie verliezen en goede aanwijzingen moeten hebben. Door er zelf voltijd bij te zijn, besparen wij werkgevers tijd en nemen wij hun aarzelingen weg.'
Na de groepsstage zijn de betere leerlingen in hun bovenbouwjaar klaar voor een individuele stage, waarbij de docent van de school nog maar een paar uur per week aanwezig is. 'De maatschappij moet ervan uitgaan dat ieder mens arbeidswaarde heeft. Onze leerlingen kunnen nooit een reguliere vacature vervullen, maar ze kunnen wel onder begeleiding werken in opgeknipte banen. Nu worden ze opgegeven', stelt Kuiper.
IQ Wajongers niet van belang voor werk
Volgens de directeur blijkt uit de praktijk dat niet het IQ van Wajongers van belang is voor het vinden van werk, maar motivatie, sociale vaardigheden en werkhouding. 'Allemaal zaken die met geduld zijn aan te leren.'
Interessant, vindt Donner. Hij wil nadenken over een soepeler overgang van het speciaal onderwijs en de arbeidsmarkt. Ook gaat hij kijken naar de rol van de jobcoach, die essentieel is voor het succes. Kan deze door het UWV betaalde coach straks al voor het Wajonggerechtigde achttiende jaar worden ingezet, als officieel de school nog stages begeleidt? Kuiper: 'Dat zou wel goed zijn! Dan maken leerlingen eerder met de coach kennis en kunnen ze alvast wennen. Onze scholieren kunnen niet goed tegen veranderingen.'
Werkgevers interesseren voor Wajongers
En Donner onderzoekt ook hoe hij werkgevers voor Wajongers kan interesseren. 'Misschien kunnen we wat doen aan de administratieve rompslomp of de inrichting van de werkplek. Nee, ik stel het aannemen van Wajongers niet verplicht. Dan zoeken bedrijven alleen maar manieren om eronderuit te komen. Goede praktijkvoorbeelden zoals hier in Rotterdam werken veel beter dan dwang.'
